← Tüm rehberler

İhracat kontrolü ve yaptırım terimleri sözlüğü

Savunma ve çift kullanım ihracatında sık geçen terimlerin kısa, doğru tanımları. Ayrıntı için ilgili rehberlere bakın.

Avustralya Grubu

Kimyasal ve biyolojik silah üretiminde kullanılabilecek kalemleri hedefleyen çok taraflı rejim.

CAATSA

Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (2017). Belirli ülkelerin savunma/istihbarat sektörleriyle işlemlere ikincil yaptırım öngörür.

Catch-all

Listede yer almayan kalemlerin, son kullanım (ör. KİS veya askeri son kullanım) nedeniyle izne tabi kılınabildiği kontrol mekanizması.

CSL

Consolidated Screening List. ABD’nin çeşitli kurum listelerini birleştiren konsolide tarama listesi.

Çift kullanım (dual-use)

Hem sivil hem askeri amaçla kullanılabilen mal, yazılım ve teknolojiler. Teknik eşik değerleri kontrolü belirler.

De minimis

Yabancı üretilmiş bir ürünün içindeki ABD menşeli içeriğin, ürünü ABD kontrolüne tabi kılan eşik oranı.

Deemed export

Kontrollü teknolojinin ülke içinde bir yabancı uyrukluya açıklanmasının, o kişinin ülkesine ihracat sayılması.

DVC

Delivery Verification Certificate (Teslim Doğrulama Belgesi). Malın beyan edilen ülkeye ulaştığını ithalatçı ülke makamınca doğrulayan belge.

EAR

Export Administration Regulations. ABD Ticaret Bakanlığı BIS tarafından yönetilen, çift kullanımlı ve ticari kalemlerin ihracat kuralları.

ECCN

Export Control Classification Number. ABD Ticaret Kontrol Listesi (CCL) üzerinde çift kullanımlı kalemleri tanımlayan beş karakterli kod.

EUC

End-User Certificate (Son Kullanıcı Belgesi). Malın kim tarafından ve hangi amaçla kullanılacağını taahhüt eden belge.

GTİP / HS

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu / Armonize Sistem. Ürünleri gümrük ve istatistik amacıyla sınıflandıran kod; ilk altı hane küreseldir.

ICP

Internal Compliance Programme (İçsel Uyum Programı). Firmanın ihracat kontrol yükümlülüklerini sistematik yöneten iç politika ve prosedürler.

ITAR

International Traffic in Arms Regulations. ABD Dışişleri Bakanlığı DDTC tarafından yönetilen, savunma kalemlerine (USML) ilişkin kurallar.

İhracat 2003/12 Tebliği

Çift Kullanımlı ve Hassas Maddelerin İhracatının Kontrolüne İlişkin Tebliğ. Ticaret Bakanlığı’nın çift kullanım kontrol çerçevesi.

KTL (Kontrole Tabi Liste)

Türkiye’de askeri/savunma malzemelerini kapsayan ulusal liste. MSB tarafından, Wassenaar Mühimmat Listesi ve MTCR Ek Listesi ile uyumlu olarak güncellenir.

MTCR

Missile Technology Control Regime (Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi). Füze ve insansız taşıma sistemleri teknolojilerini kapsar.

NSG

Nuclear Suppliers Group (Nükleer Tedarikçiler Grubu). Nükleer ve nükleerle ilgili çift kullanımlı transferleri düzenler.

Re-export

Bir kalemin ithal edildiği ülkeden üçüncü bir ülkeye yeniden ihraç edilmesi. ABD menşeli içerikte ABD kuralları geçerli olabilir.

SDN

Specially Designated Nationals. ABD Hazine OFAC tarafından tutulan yaptırımlı kişi ve kuruluşlar listesi.

TAREKS

Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi. İhracat izin/başvurularının yürütüldüğü elektronik platform.

USML

United States Munitions List. ITAR kapsamındaki savunma kalemlerinin yer aldığı liste.

Wassenaar Düzenlemesi

Konvansiyonel silahlar ve çift kullanımlı ürünler için şeffaflık ve kontrol listeleri sağlayan çok taraflı rejim.